De specifieke regel dat er bij een afglijhoogte (valhoogte) groter dan 5 meter op een schuin dakvlak een aanvullende tussenbeveiliging of extra dakvoetleuning moet komen, staat niet rechtstreeks als wetstekst in de Codex over het welzijn op het werk, maar is de wettelijke uitwerking via de verplichte Europese norm EN 13374 (Klasse C) en de federale risicoanalyseplicht.
In België (Vlaanderen volgt hierin de federale welzijnswetgeving) is deze 5-meterregel de vaste praktijkrichtlijn van de Arbeidsinspectie en de Algemene Directie Toezicht op het Welzijn op het Werk (Toezicht Welzijn op het Werk).
Waar is dit juridisch op gebaseerd?
De wetgeving werkt met een cascade-systeem (een resultaatsverbintenis in plaats van louter een middelenverbintenis):
- Federale Welzijnswetgeving: Codex over het welzijn op het werk (Boek IX, Titel 1 – Collectieve beschermingsmiddelen)
De Codex verplicht in Bijlage IX.1-2 dat er bij elk risico op vallen van hoogte (vloer- of dakranden vanaf 2 meter, in de praktijk vaak toegepast vanaf 2,5 meter) collectieve beschermingsmiddelen (CBM) zoals leuningen moeten zijn. Het stelt ook dat bij hellende vlakken rekening moet worden gehouden met de hellingsgraad.
- De Europese Productnorm EN 13374 (Tijdelijke randbeveiligingssystemen)
Fabrikanten van dakrandbeveiliging moeten voldoen aan deze norm om gecertificeerd te zijn. Klasse C van deze norm is specifiek ontworpen voor steile daken (tot 60° helling). Deze norm stipuleert dat systemen voor hellende daken uitsluitend een glijdende/vallende persoon effectief kunnen opvangen als de afglijhoogte over het dakvlak maximaal 5 meter bedraagt.
- De verplichte Risicoanalyse (Codex Boek I, Titel 2)
Als de afstand van de nok tot de dakrand (de afglijhoogte) groter is dan 5 meter, kan een standaard dakrandbeveiliging onderaan de dynamische klap van een glijdend lichaam wettelijk niet meer veilig opvangen. De risicoanalyse verplicht de werkgever daarom om elke 5 meter aanvullende dakvlakbeveiliging (zoals een tussentijdse opvangleuning, tussenschot of opvangnetten) te voorzien.
Samengevat
Je zult de exacte zin “boven 5 meter is een tussenleuning op het dakvlak verplicht” dus niet letterlijk in het Belgisch Staatsblad vinden.
Het is echter de directe juridische consequentie van de combinatie tussen Codex Boek IX (CBM) en de technische gebruikslimieten opgelegd door de geharmoniseerde Europese norm EN 13374 Klasse C, waarnaar de inspectie strikt handhaaft.
