EPB-wetgeving: dit moet je weten als je bouwt of verbouwt
Wie een woning wil bouwen of grondig renoveren, moet rekening houden met de EPB-wetgeving. Die legt vast hoe energiezuinig een gebouw moet zijn en aan welke eisen het binnenklimaat moet voldoen. Denk aan isolatie, ventilatie, verwarming en het gebruik van hernieuwbare energie.
Maar wanneer is EPB verplicht? Welke EPB-eisen gelden er en wat gebeurt er als jouw bouwproject niet aan de regelgeving voldoet? We zetten de belangrijkste regels in Vlaanderen voor je op een rij.
Wat is EPB-wetgeving?
EPB staat voor Energieprestatie en Binnenklimaat. De EPB-wetgeving bepaalt aan welke energie- en comforteisen gebouwen moeten voldoen bij nieuwbouw en bepaalde renovatiewerken.
Het doel is om het energieverbruik van gebouwen te beperken en tegelijkertijd een gezond en comfortabel binnenklimaat te garanderen. Daarom houdt de regelgeving rekening met verschillende aspecten van een gebouw:
- Thermische isolatie: hoe goed houden je dak, muren, vloeren en ramen de warmte binnen?
- Energieprestatie: hoeveel energie heeft je gebouw nodig voor onder andere verwarming, koeling en warm water?
- Ventilatie: wordt er voldoende verse lucht aan- en afgevoerd?
- Verwarming: hoe energiezuinig zijn je technische installaties?
- Hernieuwbare energie: in welke mate maakt je gebouw gebruik van duurzame energiebronnen?
Welke eisen precies gelden, hangt af van het type gebouw, de aard van de werken en de datum van je vergunningsaanvraag of melding.
Wanneer is EPB verplicht?
De EPB-regelgeving is in Vlaanderen sinds 1 januari 2006 van toepassing op bepaalde bouw- en renovatieprojecten. Of jouw project EPB-plichtig is, hangt onder meer af van de vergunnings- of meldingsplicht, de aard van de werkzaamheden en de bestemming van het gebouw.
1. EPB bij nieuwbouw
Bij de bouw van een nieuwe woning is EPB-verslaggeving doorgaans verplicht. Je gebouw moet voldoen aan eisen rond energieprestatie, isolatie, ventilatie, verwarming en hernieuwbare energie.
De EPB-eisen worden al tijdens het ontwerp meegenomen. Zo kan vooraf worden berekend of de gekozen bouwmaterialen en technieken volstaan om de opgelegde normen te behalen.
2. EPB bij renovatie
Ook bij een renovatie kunnen EPB-verplichtingen gelden. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer je vergunnings- of meldingsplichtige werken uitvoert aan de gebouwschil.
Bij een gewone renovatie gelden doorgaans eisen voor de vernieuwde of nageïsoleerde onderdelen, zoals muren, daken en ramen. Ook voor bepaalde nieuwe of vervangen technische installaties kunnen specifieke eisen van toepassing zijn.
3. EPB bij een ingrijpende energetische renovatie
Een ingrijpende energetische renovatie (IER) gaat een stap verder dan een gewone renovatie. Daarbij worden de technische installaties voor verwarming of koeling volledig vervangen en wordt minstens 75% van de bestaande en nieuwe scheidingsconstructies met de buitenomgeving (na)geïsoleerd.
Voor dergelijke projecten gelden strengere energieprestatie-eisen, waaronder een maximaal E-peil.
Twijfel je of jouw project onder de EPB-regelgeving valt?
Via de officiële EPB-informatie van de Vlaamse overheid kun je nagaan welke verplichtingen van toepassing zijn.
Wat zijn de EPB-eisen in 2026?
De EPB-eisen worden regelmatig aangepast. Voor bouwprojecten met een vergunningsaanvraag in 2026 gelden in Vlaanderen verschillende normen, afhankelijk van het type project.
1. E-peil: hoe energiezuinig is je gebouw?
Het E-peil geeft de globale energieprestatie van een gebouw weer. Hoe lager het E-peil, hoe energiezuiniger het gebouw volgens de EPB-berekening.
Voor residentiële gebouwen gelden bij een bouwaanvraag in 2026 onder meer deze maxima:
- Nieuwbouw: maximaal E30.
- Ingrijpende energetische renovatie: maximaal E60.
Voor een gewone renovatie geldt niet dezelfde algemene E-peileis. Daar ligt de nadruk vooral op de energieprestaties van de onderdelen die worden vernieuwd.
Het E-peil wordt onder andere beïnvloed door isolatie, luchtdichtheid, ventilatie, verwarming en hernieuwbare energie.
2. S-peil: de energieprestatie van de gebouwschil
Naast het E-peil speelt bij nieuwbouwwoningen ook het S-peil een belangrijke rol. Het S-peil geeft aan hoe energie-efficiënt de gebouwschil is. Daarbij wordt rekening gehouden met onder andere de isolatie, luchtdichtheid, oriëntatie van ramen en zonnewinsten.
Voor nieuwbouwwoningen met een vergunningsaanvraag in 2026 geldt in principe een maximaal S-peil van S28.
Een goed geïsoleerde en luchtdichte woning heeft minder energie nodig om in de winter warm en in de zomer koel te blijven.
3. Isolatie en U-waarden
De EPB-wetgeving legt ook eisen op aan de isolatie van verschillende bouwonderdelen. Daarbij wordt gewerkt met U-waarden. Een U-waarde geeft aan hoeveel warmte door een constructie verloren gaat. Hoe lager de waarde, hoe beter de isolerende werking.
De regelgeving bepaalt maximale U-waarden voor onder andere daken, buitenmuren, vloeren en ramen. Door al tijdens de ontwerpfase de juiste isolatiematerialen en diktes te kiezen, voorkom je dat er later nog aanpassingen nodig zijn.
4. Ventilatie en een gezond binnenklimaat
Een goed geïsoleerd gebouw moet ook voldoende geventileerd worden. Daarom maken ventilatie-eisen deel uit van de EPB-wetgeving.
Bij nieuwbouw en ingrijpende energetische renovaties gelden ventilatie-eisen voor de volledige woning. Ook bij bepaalde gewone renovatiewerken zijn ventilatievoorzieningen verplicht.
Voor nieuwbouwwoningen en bepaalde ingrijpende energetische renovaties is bovendien afzonderlijke ventilatieverslaggeving vereist.
5. Verwarming en hernieuwbare energie
Ook voor verwarmingsinstallaties gelden steeds strengere eisen.
Sinds 2025 moeten centrale verwarmingssystemen met water als transportmedium bij nieuwbouw en ingrijpende energetische renovaties een minimaal installatierendement van 130% behalen. Daardoor volstaat een klassieke verwarmingsketel op fossiele brandstoffen niet als enige warmtebron.
Bij nieuwbouw met een vergunningsaanvraag vanaf 2025 geldt bovendien een verbod op nieuwe aardgasaansluitingen, behoudens wettelijke uitzonderingen.
Daarnaast moet een nieuwbouwwoning in 2026 minstens 15 kWh/m² per jaar aan hernieuwbare energie opwekken via zonnepanelen of een zonneboiler.
Wat is het verschil tussen EPB en EPC?
EPB en EPC worden vaak door elkaar gebruikt maar betekenen niet hetzelfde.
- EPB (Energieprestatie en Binnenklimaat) heeft betrekking op de energieprestatie-eisen waaraan je gebouw tijdens een bouw- of renovatieproject moet voldoen. Een EPB-verslaggever berekent en rapporteert de energieprestaties van je project.
- EPC (Energieprestatiecertificaat) geeft aan hoe energiezuinig een gebouw is. Dit certificaat is onder meer belangrijk bij de verkoop of verhuur van een woning.
Bij nieuwbouw kan op basis van de EPB-aangifte ook een EPC Bouw worden afgeleverd.
Hoe verloopt de EPB-verslaggeving?
Wanneer je bouwproject EPB-plichtig is, moet je een erkende EPB-verslaggever aanstellen. Die begeleidt de energieprestatieberekeningen en zorgt voor de vereiste documenten.
De EPB-procedure verloopt in verschillende stappen.
Stap 1: een EPB-verslaggever aanstellen
Voor de start van de werken stel je een EPB-verslaggever aan. Die bekijkt samen met de betrokken bouwpartners welke EPB-eisen gelden en voert een eerste berekening uit.
Zo krijg je tijdig inzicht in de verwachte energieprestaties en eventuele aandachtspunten.
Stap 2: de startverklaring indienen
Vóór de werkzaamheden beginnen, moet een startverklaring worden ingediend bij het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA).
Deze verklaring bevat onder andere de gegevens van je bouwproject, de aangestelde verslaggever en de voorafberekening van de energieprestatie.
Stap 3: de energieprestaties opvolgen tijdens de werken
Tijdens het bouwproces kunnen wijzigingen aan materialen of technische installaties een invloed hebben op het uiteindelijke E-peil.
Het is daarom belangrijk om wijzigingen tijdig te bespreken met je EPB-verslaggever.
Ook moet je de nodige bewijsstukken bijhouden, zoals technische fiches, facturen en foto’s van uitgevoerde werken.
Stap 4: de definitieve EPB-aangifte indienen
Na afloop van de werkzaamheden maakt de EPB-verslaggever de definitieve EPB-aangifte op. Daarin wordt berekend of je gebouw in zijn werkelijk uitgevoerde toestand aan de geldende eisen voldoet.
De aangifte moet binnen de wettelijke indieningstermijn worden ingediend.
Sinds 1 maart 2026 bedraagt de algemene uiterste indieningstermijn zes jaar na het verlenen van de stedenbouwkundige vergunning of het neerleggen van de melding. Voor nieuwbouw kunnen bijkomende, kortere indieningstermijnen gelden.
Voldoet jouw bouwproject aan de EPB-eisen?
Vinco Engineering is een erkend ingenieursbureau dat je als EPB-verslaggever van A tot Z begeleidt: van de EPB-berekeningen tijdens de ontwerpfase, over advies voor isolatie, ventilatie, verwarming en hernieuwbare energie, tot een correcte EPB-aangifte na de werken.
Wat gebeurt er als je niet aan de EPB-wetgeving voldoet?
De EPB-wetgeving is geen vrijblijvende richtlijn. Wanneer je de verplichte documenten niet tijdig indient of je gebouw niet aan de opgelegde energieprestatie-eisen voldoet, kan het VEKA administratieve boetes opleggen.
Dat kan onder andere gebeuren wanneer:
- Je de verplichte startverklaring niet of te laat indient.
- Je de definitieve EPB-aangifte niet tijdig laat indienen.
- Je gebouw niet voldoet aan de geldende energieprestatie-, isolatie- of ventilatie-eisen.
De hoogte van een eventuele boete hangt af van de aard en de omvang van de overtreding. Een boete betalen betekent bovendien niet dat je verplichtingen automatisch vervallen. Daarom is het belangrijk om de EPB-eisen al tijdens de voorbereiding van je bouwproject mee te nemen.
Hoe zorg je ervoor dat je bouwproject aan de EPB-eisen voldoet?
Een goede voorbereiding maakt een groot verschil. Door vroeg rekening te houden met de EPB-wetgeving, vermijd je dat er tijdens de uitvoering nog ingrijpende aanpassingen nodig zijn.
- Kies voor voldoende isolatie: een goed geïsoleerd dak, performante beglazing en goed geïsoleerde muren en vloeren helpen om warmteverliezen te beperken.
- Besteed aandacht aan luchtdichtheid: via kieren en spleten kan ongecontroleerd warme lucht ontsnappen. Met een blowerdoortest kun je de luchtdichtheid van je gebouw laten meten en mogelijke luchtlekken opsporen.
- Voorzie een geschikt ventilatiesysteem: een correct ontworpen ventilatiesysteem zorgt voor voldoende verse lucht en draagt bij aan een gezond binnenklimaat.
- Stem je verwarmingsinstallatie af op je gebouw: energiezuinige technieken, zoals een warmtepomp, kunnen helpen om aan de opgelegde installatie- en energieprestatie-eisen te voldoen.
- Betrek je EPB-verslaggever vanaf de ontwerpfase: zo kun je de juiste keuzes maken voordat de werken beginnen.
Veelgestelde vragen over de EPB-wetgeving
Nee, niet bij elke renovatie. Of EPB verplicht is, hangt af van de aard van de werkzaamheden, de vergunnings- of meldingsplicht en het type gebouw. Bij bepaalde kleinere renovatiewerken is EPB-verslaggeving niet vereist.
Voor een nieuwbouwwoning met een vergunningsaanvraag in 2026 geldt in Vlaanderen in principe een maximaal E-peil van E30. Bij een ingrijpende energetische renovatie bedraagt het maximale E-peil E60.
Je moet een EPB-verslaggever aanstellen vóór de start van de EPB-plichtige werkzaamheden. Het is verstandig om de verslaggever al tijdens de ontwerpfase te betrekken.
De EPB-aangifte wordt opgesteld na de uitvoering van de werken. Sinds 1 maart 2026 geldt een algemene uiterste termijn van zes jaar na de vergunning of melding, met bijkomende termijnen voor bepaalde nieuwbouwprojecten.
Bij nieuwbouw niet meer: daar telt sinds 2025 enkel zonne-energie (zonnepanelen of een zonneboiler). Bij een ingrijpende energetische renovatie telt een warmtepompboiler wel mee.
EPB-verslaggeving nodig? Vinco Engineering helpt je verder
Of je nu een nieuwbouwwoning, een renovatieproject of een commercieel gebouw plant: een correcte EPB-verslaggeving is een belangrijk onderdeel van het bouwproces. Bij Vinco Engineering kun je terecht voor zowel residentiële als niet-residentiële EPB-verslaggeving.
Onze ingenieurs begeleiden je project met de nodige berekeningen, technisch advies en verslaggeving. Ook voor aanvullende diensten zoals ventilatieverslaggeving, blowerdoortests en technische studies kun je bij ons terecht.
Wil je weten welke EPB-eisen voor jouw bouwproject gelden? Neem contact op met Vinco Engineering en ontdek hoe we je kunnen begeleiden.